Xác định hiệu suất ghi của hệ phổ kế gamma bán dẫn phông thấp đối với các mẫu môi trường bằng phương pháp Monte Carlo và thực nghiệm

Abstract

Việc phân tích các đồng vị phóng xạ trong mẫu môi trường bằng phổ kế gamma bán dẫn phông thấp được triển khai khá sớm tại Việt Nam – từ đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Nhìn chung, phương pháp tương đối được sử dụng rộng rãi– tức là sử dụng mẫu chuẩn đã biết trước hàm lượng của đồng vị cần phân tích để xác định hàm lượng của nó trong mẫu phân tích. Phương pháp này có khả năng cho độ chính xác cao vì sai số của phép phân tích chỉ phụ thuộc vào sai số của giá trị chuẩn, thống kê số đếm của mẫu và chuẩn. Do hoạt độ phóng xạ tự nhiên trong mẫu môi trường tương đối thấp, để số đếm ghi nhận đủ thống kê cần phải đo số lượng mẫu lớn và thời gian đo đủ dài. Công việc chuẩn hiệu suất hệ phổ kế gamma với các loại mẫu môi trường có hình học, khối lượng và mật độ khác nhau là một vấn đề được quan tâm và lưu ý hàng đầu. Có rất nhiều phương pháp được đưa ra để giải quyết vấn đề này, phương pháp phổ biến nhất là xây dựng các đường cong hiệu suất bằng thực nghiệm. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi mẫu chuẩn phải có các thông số về hình học, khối lượng, thành phần hóa học và mật độ phải giống mẫu phân tích. Mặt khác, các mẫu chuẩn này cũng phải đo trong một thời gian khá dài để xây dựng được đường cong hiệu suất. Khi thay đổi các mẫu phân tích thì ta phải xây dựng lại đường cong hiệu suất của bộ mẫu chuẩn từ đầu.